قراردادهای آتی سکه و کالا چیست؟

قرارداد آتی سکه و کالا چیست؟ بررسی معاملات آتی سکه و کالا در بازار بورس

 

قراردادهای آتی سکه و کالا چیست؟

قرارداد آتی سکه چیست؟

ابتدا به تعریف قرارداد آتی می پردازیم:

قرارداد آتی یا Futures Contract یک قرارداد دوطرفه است، در این قرارداد خریدار (Long Position) و فروشنده (Short Position) موظف هستند در تاریخ معین شده مقدار مشخصی از کالا یا دارایی را به قیمتی که در زمان قرارداد توافق نموده‌اند، مبادله نمایند همچنین دامنه نوسان روزانه در معاملات آتی بازار برابر است با ۵%(+ یا -). در قرارداد آتی سکه و طلا طرفین متعهد به انجام وظایفی هستند، به عبارت دیگر خریدار متعهد است که مقدار مشخص شده دارایی پایه را خریدار نماید و همچنین فروشنده نیز متعهد است که به فروش دارایی پایه بپردازد.  اگر یکی از طرفین، از اجرای تعهدات خود در رابطه با پرداخت وجه خودداری نماید اتاق پایاپای که بعنوان بازوی مالی بورس شناخته میشود در این بین مداخله می کند زیرا اتاق پایاپای ضمانت مالی کلیه قراردادها را بعهده دارد به زبانی ساده تر می توان گفت که اتاق پایاپای وظیفه تسویه و پایاپای قراردادهای آتی را بر عهده دارد. در قرارداد آتی سکه میبایست برای پیشگیری از ضرر، میزان معینی از سرمایه را برای احتمال روبروشدن با زیان در نظر بگیرید و در صورت رسیدن ضرر به مقدار مشخص پیش فرض موقعیت معاملاتی باز را معکوس کرده و ببندید. زمانی که کارگزار نتواند یک موقعیت باز را ببند از بازار جبرانی جهت بستن موقعیت تعهدی باز در قرارداد آتی استفاده میکند.

بازارهای مالی به سه دسته تقسیم می شوند:

  1. بازار سهام
  2. بازار اوراق
  3. بازار ابزارهای مشتقه

بازار قرارداد آتی سکه و طلا در بازار ابزارهای مشتقه قرار دارد. ما در مقاله بررسی تفاوت اوراق بهادار و آتی سکه به صورت کامل این بحث را تشریح کرده ایم.

انواع اوراق مشتقه عبارتند از :

  • سلف
  • آتي
  • معاوضه
  • اختيار

دلایل محبوبیت قرارداد آتی سکه:

  • معافیت مالیاتی
  • خرید و فروش نامحدود
  • عدم پرداخت کامل پول
  • آربیتراژ یا فرصت دستیابی به سود بدون ریسک ( آربیتراژ به معنی استفاده همزمان از دو  بازار خرید و فروش یک دارایی می باشد. )
  • سود آوری دو طرفه ( خریدار و فروشنده )
  • تسویه حساب به موقع
  • ارائه گزارش فعالیت ماهانه به هیت مدیره بورس
  • قابلیت خرید و فروش دربازارهای مالی
  • با حداقل سرمایه می توانید در بازارهای بزرگ سرمایه گذاری کنید

معایب قرارداد آتی بازار سکه و کالا:

  • محدودیت زمانی
  • تغییر قیمت پایه دارایی
  • عدم داشتن دانش کافی در رابطه با بورس، می تواند افراد را با مشکل مواجه نماید.
  • وجود متغیر های زیاد ( قیمت دلار ) برای بدست آوردن قیمت طلا
  • با ارائه حجم زیاد سکه از سوی بانک مرکزی به بازار، معاملات آتی افت می کنند.
معامله گران در بازار آتی سکه:
  • آربیتراژگران: این نوع معامله گران در چند بازار کالاهای متفاوتی را با نرخ های مختلف خریداری می کنند. با این نکته اشاره کرد که این نوع معامله هیچگونه ریسکی در پی نخواهد داشت و بیشتر به دنبال سوددهی است.
  • پوشش دهندگان ریسک:  سرمایه گذارهای جانبی جهت کاهش ریسک های ناگهانی بر اثر تغییرات در بازار بورس، که یکی از راه حل ها سرمایه گذاری در بازار آتی سکه و طلا می باشد.
  • گمانه سازان: این گروه قصد انجام هیچگونه معامله ای ( خرید، فروش ) ندارند، بلکه تنها به دنبال کسب پول از نوسانات قیمتی ( پیش بینی شده توسط خودشان )  آتی بازار بورس هستند.

نحوه ثبت سفارش خرید یا فروش:

  1. ثبت نام مشتری و تعریف قرارداد آتی
  2. شناسایی قرارداد آتی مورد نظر از طریق سایت
  3. مشتری می تواند درخواست خود را از طریق تلفن، حضوری، آنلاین ثبت نماید.
  4. کارگزار پس از بررسی درخواست مشتری، آن را وارد سیستم می نماید و آن درخواست فعال می شود.

بررسی نکات در مورد ثبت سفارش:

مطالب مرتبط
  • درخواست خود را به صورت واضح مشخص کنید.
  • برای انجام هرگونه معامله با کارگزار خود مشورت کنید.
  • در مورد وضعیت بازار با فروشنده مشورت نکنید.
  • از وضعیت روز بازار اطلاعات کافی بدست بیاورید.
  • برای بدست آوردن اطلاعات و دانش کافی در کلاس های تضمینی بورس نوسان کده شرکت کنید.

انواع کارمزد قرارداد آتی:

  1. معاملات: کارمزدی است که قبل از انجام معامله باید طرفین قرارداد پرداخت کنند.
  2. تسویه نهایی: کارمزدی است که بمنظور تسویه نقدی و یا فیزیکی باید طرفین قرارداد پرداخت کنند.

انواع وجه تضمین در قراداد آتی سکه:

ابتدا به بررسی معنی وجه تضمین میپردازیم :

وجه تضمین در قرارداد آتی سکه به چه معناست؟ همانطور که از نام از مشخص است، وجهی است که طرفین قرارداد جهت جلوگیری از هرگونه سرباززدن در قرارداد موظف به پرداخت آن هستند. ( این مبلغ تضمین نزد اتاق پایاپای نگهداری می شود. ) حداقل وجه تضمین برای قرارداد آتی سکه ۷۰ درصد می باشد. زمانی که مشتری در یک سر رسید موقعیت خرید و در سررسید دیگر موقعیت فروش داشته باشد ریسک کاهش شدید موجودی حساب مشتری کمتر می‌شود زیرا در یک سررسید سود می‌کند و در یکی زیان. در این حالت می گوییم شخص در موقعیت معکوس قرار گرفته است و مشمول تخفیف وجه تضمین اولیه می شود .

انواع وچه تضمین:

  1. وجه تضمین اولیه: برای اینکه طرفین به تعهدات خود در قرارد آتی سکه پایبند باشند موظف به پرداخت وجه می باشد. میزان پرداختی این تضمین در قرارداد آتی مشخص شده است.
  2. وجه تضمین جبرانی: زمانی که شخصی اخطار افزایش وجه تضمین را دریافت می کند موظف است حساب خود را به اندازه کسری وجه تضمین اولیه افزایش دهد.
  3. وجه تضمینی اضافی:  از وجه تضمین اضافی جهت جلوگیری از ریسک ناشی تغییرات قیمت در بازار استفاده  می شود و اگر حساب طرفین از مقدار تعیین شده کمتر باشد، برای شخص اخطار افزایش وجه تضمین ارسال می شود.

انواع تسویه: 

قیمت تسویه بر اساس میانگین معاملات انجام‌شده و طی مراحلی در ساعات پایانی بازار توسط اتاق پایاپای تعیین می شود.

  1. تسویه روزانه: نقل و انتقال وجه به دلیل به روز رسانی حساب ها ( سود و زیان براساس قیمت تسویه محاسبه می شود. )
  2. تسویه نقدی: تسویه نهایی قرارداد آتی سکه به صورت نقدی و براساس قیمت تسویه محاسبه می شود.
  3. تسویه فیزیکی: تسویه نهایی قرارداد آتی سکه به صورت فیزیکی با انتقال دارایی پرداخت می شود. حال به بررسی مراحل تسویه فیزیکی خریدار و فروشنده می پردازیم:

 فروشنده:

  1. اعلام آمادگی تحویل دادن کالای فروخته شده
  2. تحویل دادن قبض انبار
  3. کسر عوارض

خریدار:

  1. اعلام آمادگی جهت تحویل گرفتن کالا
  2. واریز پیش پرداخت
  3. دریافت گواهی آمادگی تحویل کالا
  4. واریز کل وجه به حساب فروشنده
  5. پرداخت عوارض
  6. دریافت کالا

در صورت عدم ارائه هریک از موارد فوق از سوی فروشنده یا خریدار، یک درصد از ارزش قرارداد براساس قیمت روز تسویه به نفع خریدار یا فروشنده کسر می گردد. بطور مثال اگر فروشنده قبض انبار را تحویل ندهد یک درصد از ارزش کل قرارداد به نفع فروشنده کسر می شود.

برداشت وجه در قرارداد آتی:

انتقال وجوه توسط شرکت بورس کالا انجام می‌پذیرد. مشتری می تواند سود حاصل از معامله را با ارائه یک درخواست کتبی برای کارگزار برداشت کند. لذا میبایست شماره حساب شخصی خود را نیز برای کارگزار ارسال نماید همچنین باید بدانید که برداشت وجه به صورت تلفنی نیز امکان پذیر است.

بررسی نکات مهم تسویه در  قرارداد آتی:

  • اگر خریدار یا فروشنده ای بعد از اتمام روزهای معاملاتی اقدام به باز نمودن موقعیت تعهدی کنند موظف هستند گواهی آمادگی تحویل را هم همان روز ارئه کنند.
  • اگر در صورت دریافت کالا مغایرت هایی در مشخصات کالا با کالای فیزیکی مشاهده کردید باید ظرف ۱۵ روز به بورس اطلاع بدهید.
  • اگر خریدار در زمان مشخص شده کالا را دریافت نکند، در صورت بروز خسارت به کالا، خریدار مقصر شناخته می شود.
  • خریدار و فروشنده ظرف ۱۲ ساعت باید مدارک را به کارگزار تحویل بدهند و در صورت عدم ارائه مدارک، طرفین مشمول جریم می شوند.
  • رسید انبار باید ظرف ۱۲ روز به اتاق پایاپای ارائه گردد.
  • فیش واریزی کل مبلغ میبایست ظرف ۱۲ روز به اتاق پایاپای ارائه گردد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.